Bu ders, ABD'de ev alma sürecini baştan sona anlatan 126 bölümlük serinin başlangıcı. Amacı sizi bir karara ikna etmek değil; kararı verirken neye baktığınızı bilmenizi sağlamak.
Asıl soru "kira mı, ev mi" değil
Kirada oturmak kötü bir şey değil. Bazı aileler için, özellikle şehir değiştirme ihtimali olanlar için, kirada kalmak gerçekten daha akıllıca. Bu seride bunu da açık açık konuşuyoruz.
Asıl soru şu: bu kararı bilerek mi veriyorsunuz, yoksa sistemi bilmediğiniz için mi öyle devam ediyor? İkisi arasında dağlar kadar fark var. Birincisi bir tercih, ikincisi bir varsayım.
Basit bir alıştırma: ayda ödediğiniz kirayı beş yılın ay sayısıyla, yani altmışla çarpın. Çıkan rakam büyük olabilir. Bu rakam "hemen ev alın" demek değil. Sadece kararın ölçeğini gösteriyor. Bu ölçekteki bir karar tahminle verilmemeli.
En sık duyduğum dört cümle
Yıllardır Türkçe konuşan ailelerle çalışıyorum ve aynı dört cümleyi sürekli duyuyorum: "Kredi notum yeterli mi bilmiyorum." "Vatandaş değilim, herhalde bana vermezler." "Peşinat için çok büyük bir para lazımmış." "Süreç karışık, ben o işin içinden çıkamam."
Bu cümlelerin ortak noktası, hiçbirinin kontrol edilmemiş olması. Çoğu da olduğu gibi doğru değil. Ev almak için Amerikan vatandaşı olmanız gerekmiyor; yeşil kartınız olmasa da olabiliyor. Çalışma vizesiyle ev alan da var, sosyal güvenlik numarası yerine ITIN ile kredi kullanan da. Bunların her biri ayrı bir bölümde, şartlarıyla birlikte anlatılıyor.
Peşinat konusu da öyle. Akılda kalan büyük rakamlar genelde tek bir kredi türüne ait. Farklı kredi türlerinin peşinat oranları birbirinden çok farklı ve aradaki fark, çoğu ailenin planını değiştirecek kadar büyük.
Bu seride ne var, ne yok
Seri on üç bölümden oluşuyor ve bir evin alınma sırasını takip ediyor: hazırlık ve bütçe, kredi türleri, evin fiziksel yapısı, mahalle ve site yönetimi, sigorta ve vergiler, yeni inşaat, sahibinden satılık ev, teklif ve sözleşme, inspection, appraisal ve kapanış.
Kapsam dışında bıraktığım şeyler de var: ticari gayrimenkul yatırımı, karmaşık vergi planlaması ve eyalet dışı özel durumlar. Anlatım Texas ve Houston merkezli; kurallar eyaletten eyalete değişir, o yüzden kendi eyaletiniz için doğrulatın.
Bölümler birbirinin üstüne kuruluyor. Ortadan başlarsanız terimler havada kalır; sırayla izlemenizi öneririm.