Inspector evin fiziksel durumunu, title company ise mülkiyetin hukuki geçmişini inceliyor. İkisi farklı riskleri kapatıyor ve ikisi de alıcı için koruma üretiyor. Hangisinin ne yaptığını bilmek, hangi soruyu kime soracağınızı belirliyor.
Inspection türleri
Genel inspection: temel, çatı, ısıtma ve soğutma, elektrik, tesisat ve genel yapı durumu raporlanıyor. Standart adım bu.
Termite (WDI) incelemesi: ahşabı etkileyen böcekler için ayrı uzmanlık. Bölgede yaygın olarak ayrıca yaptırılıyor.
Foundation incelemesi: genel raporda hareket şüphesi varsa daha ayrıntılı yapısal değerlendirme yapılıyor, gerekirse mühendis raporu isteniyor.
Sewer scope: kanalizasyon hattına kamera indiriliyor. Eski evlerde kök sarması ya da çökme gibi sorunlar ancak böyle görülüyor.
Havuz varsa ayrı bir havuz incelemesi de gündeme geliyor: ekipman, sızdırmazlık ve güvenlik donanımı.
İyi bir inspector
Lisanslı olması ilk şart; lisans kayıtları kamuya açık ve sorgulanabiliyor.
Mesleki kuruluş üyeliği ek bir gösterge olabiliyor. Örnek raporunu isteyin: fotoğraflı, sınıflandırılmış ve okunabilir bir rapor işinizi kolaylaştırıyor.
İncelemeye sizi de kabul eden birini tercih edin. Yerinde gördüğünüz bir sorunu rapordan okumak aynı şey değil.
Inspector size evi almanızı ya da almamanızı söylemez; durumu raporlar. Karar ve müzakere sizin tarafınızda kalıyor.
Raporu aldıktan sonra okumak için zaman ayırın. Onlarca sayfalık bir belgede önemli olan, kusurların sınıflandırılmış hali: hangisi güvenlik konusu, hangisi bakım, hangisi kozmetik.
Title company'nin üç işi
Birincisi mülkiyet araştırması: mülk üzerinde ödenmemiş borç, şerh, dava ya da miras kaynaklı bir iddia var mı, kayıtlar taranıyor.
İkincisi escrow ve kapanış yönetimi: earnest money burada tutuluyor, kapanış belgeleri hazırlanıyor ve imzalar bu çatı altında atılıyor.
Üçüncüsü title sigortası: araştırmaya rağmen sonradan ortaya çıkan mülkiyet sorunlarına karşı koruma sağlıyor.
Türkiye'de tapu geçmişini bu sistematiklikte araştıran ve üstüne sigorta veren bir yapı bulunmuyor; burada standart bir adım.