Kredi notu tek bir davranıştan değil, beş ayrı faktörün ağırlıklı toplamından oluşuyor. Bu faktörlerin ağırlıkları birbirinden çok farklı ve hangisine ne kadar emek vereceğinizi bu ağırlıklar belirliyor.
Ödeme geçmişi en ağır faktör
Notun yaklaşık yüzde 35'i ödeme geçmişinden geliyor. Sorulan tek şey basit: taksitlerinizi zamanında ödüyor musunuz?
Tek bir geç ödeme bile notta ciddi bir düşüşe yol açabiliyor. Uzun süre iyi giden bir dosya, unutulan tek bir ödemeyle belirgin biçimde geriye düşebiliyor.
Çözümü basit ve tek seferlik: bütün ödemelerinize otomatik ödeme talimatı kurun. En azından asgari tutar otomatik çıksın, gerisini elle tamamlarsınız.
Burada kayıtlar uzun süre saklanıyor. Yıllar öncesine ait bir gecikme hâlâ raporda görünebiliyor ve silinmesi zaman alıyor. Bu yüzden ödeme disiplini bugünden itibaren önemli.
Kullanım oranı ikinci sırada
Notun yaklaşık yüzde 30'u kredi kullanım oranından, yani utilization rate'ten geliyor. Limitinizin ne kadarını kullandığınızı ölçüyor.
Genel kabul şu: yüzde 10'un altı ideal, yüzde 30'un altı kabul edilebilir, yüzde 50'nin üstü notu hızla aşağı çekiyor.
Limitinizin büyük kısmını kullanıyorsanız bakiyeyi düşürmek, notu kısa sürede yukarı taşıyan en etkili adımlardan biri oluyor.
Oran her kart için ayrı ayrı ve toplamda hesaplanıyor. Tek bir kartı sonuna kadar doldurup diğerlerini boş bırakmak ideal bir tablo üretmiyor.
Hesap yaşı, çeşitlilik ve yeni başvurular
Notun yaklaşık yüzde 15'i kredi geçmişinin uzunluğundan geliyor. Hesaplarınız ne kadar eskiyse tablo o kadar güçlü.
Burada çok yaygın bir hata var: kullanılmayan kartı yıllık ücret ödememek için kapatmak. Kartla birlikte hem geçmişi hem limiti kaybediyorsunuz ve iki faktör birden olumsuz etkileniyor.
Kapatmak yerine yılda bir kez küçük bir harcama yapıp hemen ödeyin; hesap açık ve hareketli kalsın. Yıllık ücreti olan bir kartta ise ücretsiz bir ürüne geçiş mümkün mü diye sorun.
Yaklaşık yüzde 10 kredi türü çeşitliliğinden geliyor: kart, taksitli kredi ve konut kredisi gibi farklı türlerde geçmiş olması olumlu değerlendiriliyor.